Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo (BPPV), en sık görülen vertigo tablosudur . Baş dönmesi şikayeti ile polikliniğe  başvuran  hastaların  üçte birini BPPV hastaları oluşturur. Uzun süre iyi bilinmeyen, yanlış olarak servikal veya vertebrobaziler bir patoloji olarak ele alınan bu durum, iç kulak yarım daire kanallarında utrikül veya sakkülün üzerine yapışık ve doğrusal ivmelenmeleri algılamaya yardımcı olan kalsiyum karbonat kristalleri yapısındaki otolit denilen parçacıkların, yarım daire kanalları  içerisine kaçmasına  bağlıdır (Şekil 1). Tedaviye yönelik bir manevranın sıklıkla akut etkisi görülür. Hasta için önemli olan erken tanı ve uygun tedavidir.

 

şekil 1

 

BPPV  tanısı hatıra gelmez ise baş dönmesi şikayeti ile baş vuran hastaların  üçte birine gereksiz ileri tetkikler yapılmış  ve   gereksiz  ilaç tedavisi verilmiş olacaktır !

 

Hastanın Şikayeti

Hasta şikayetini anlatırken  tanımlamayı yapar. Klasik olarak birkaç saniye süren çok kısa süreli, oldukça belirli durumlarda tetiklenen bir vertigo tanımlar . Hastanın hissettiği baş dönmesi, özellikle sırtüstü yattığında veya yatarken bir yana döndüğünde kendisini çok rahatsız eder. Buna rağmen gün içerisinde öne eğildiği veya yüksek bir rafa uzandığı zaman da şiddetli baş dönmesi olabilir. Yürürken genellikle bir dengesizlik hissedilir ama şiddetli bir dönme hissi yoktur. Yattıktan hemen birkaç saniye sonra başlaması ve baş pozisyonu değiştirilmediği zaman en fazla otuz saniye içerisinde kaybolması BPPV için tipik bir özelliktir.

Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo’ da baş ağrısı, işitme kaybı, kulak çınlaması yoktur. Ayrıca, hasta başındaki geçici ağırlık hissinden de söz eder.

 

Tanı   Manevrası ( Dix – Hallpike )

 

Bu manevrada hasta oturur pozisyonda iken başı kuşkulanılan kulak tarafına 45 derece çevrilir ve geriye baş 30 derece aşağı sarkacak şekilde yatırılır. Tipik nistagmusun çıkması beklenir, belirli bir latent period sonrası rotatuar nistagmus ve  vertigo ortaya çıkar. Bazı hastalarda nistagmus oluşmayabilir, hasta baş dönmesi veya mide bulantısı hissedebilir. Bulgular kaybolduktan sonra,  hasta hızla dik pozisyona getirilir. Birçok hastada dik pozisyona gelince daha hafif ve daha kısa süreli, ters tarafa vertigo ve nistagmus izlenir (Şekil 2).

 

 

  • Hasta yatırıldıktan bir süre sonra nistagmus ortaya çıkar (latensi)
  • Süre olarak genellikle kısadır (en fazla 30 saniye)
  • Yönü altta olan kulağa doğrudur
  • Hasta kaldırıldığında ters tarafa doğru atımlar gözlenir
  • Uyarıcı test tekrarlandığında şiddeti azalmıştır (yorulur)

 

 

Eğer test normal çıkarsa diğer kulak için tekrarlanır. Bu test normal ise  sonra tipik pozisyonel vertigo öyküsü veren her olguda horizontal semisirküler kanal ( hSSK) kontrol edilmelidir ( Roll manevrası) şekil 3 .

 

 

  • Hasta sırt üstü  yukarıya bakacak  şekilde yatırılır,
  • Baş hızla 90 derece sağa çevrilir 40 sn beklenir nistagmus olursa 1 dk beklenir,
  • Hasta orta hatta yavaşça getirilerek,
  • Test diğer yöne tekrarlanır.

 

 

Ø  Tüm vertigolar arasında en sık rastlanandır. ( 3’ te 1 )

Ø  Basit bir pozisyon manevrasıyla tedavi edilebilir.

 

Başlıca Ayırıcı Tanılar :

 

Ortostatik Hipertansiyon

Baş dönmesi hissi son derece sıktır. Bu durum sadece aniden ayağa kalkarken ortaya çıkmaktadır ve hastada halsizlik hissi, göz kararması ve birkaç saniyede kaybolan duyu bozukluğu vardır. Yatarken ve otururken ölçülen tansiyon tanıyı koydurur. Normalde bu tip vertigoya nistagmus eşlik etmez.

 

Vertebro Baziler Yetmezlik

Uzun süren vertigonun temel nedeni olarak düşünülen bu durum, oldukça nadirdir ve vertigo konsültasyonlarının %1’den azını oluşturmaktadır. Anamnezde doktor, ani birkaç saniyelik, bazen birkaç dakika olabilen vertigolar tespit edecektir ; ancak bu vertigoya görme alanında daralma veya kararma şeklinde görsel belirtiler, baş ağrısı ve vertebrobaziler yetmezlik için tipik olan diğer nörolojik belirtiler eşlik etmelidir.

 

Servikal Patoloji

Tanımlanması zordur, sıklıkla gözden kaçar ve yine de bazı hastalardaki fonksiyonel servikal bozukluklar, vertigoyu gösterir. Sıklıkla basit bir denge bozukluğu söz konusudur. Belirtiler spesifik değildir.

 

Santral Tutulum

Baş ağrısı, nistagmus, oküler takip, oküler sakkadik hipermetri, oküler fiksasyon testi, dikey nistagmus, nadir olan bu vakanın tanımlanmasını sağlar.

 

Fistüller

Süperior yarım daire kanalının erimesi ( kemik dokunu kaybı ), basınç değişikliği ile vertigoyu oluşturur ( Valsalva manevrası, ağlama, şarkı söyleme).

 

BPPV  ( BENİGN PAROKSİSMAL  POZİSYONEL VERTİGO)  Nasıl Tedavi     Edilir ?

BPPV de  vertigoyu basit bir şekilde tedavi etmeye yetecek bazı öneriler ve çok basit pozisyon manevraları vardır. Bu manevraların amacı, bu parçacıkları rahatsızlık yaratmayacakları bir başka noktaya hareket ettirmektir.

 

BPPV, sıklıkla posterior yarım daire kanalının tutulumuna bağlıdır ( %80-90) , fakat bazen diğer kanallar da etkilenerek diğer yönlerde nistagmus oluştururlar ve temelde birbirine benzeyen bir dizi manevrayla tedavi edilirler.

 

 

Ø  Başlıca tedavi edici  manevradır.

Ø Bu tip vertigoda hiçbir ilacın etkinliği kanıtlanmamıştır. Bulantı ve kusma durumunda bir antiemetik ve bir anksiyolitik yararlı olabilir.

 

www.bursanoroloji.net  /  www.bursanoroloji.net

Diğer Yazılar